Wszystkie opcje zaawansowanego ustawienia parametrów pracy najważniejszych komponentów czyli samej płyty, procesora oraz pamięci, Gigabyte przechowuje na karcie MB Intelligent Tweaker (M.I.T.). Znajdziesz tutaj kolejne karty oraz bardzo istotne informacje: częstotliwość wartości bazowej, częstotliwość pracy procesora, pamięci, pojemność zainstalowanej pamięci, temperaturę pracy procesora i chipsetu oraz aktualne napięcia procesora i pamięci (rys. 13).
Na karcie M.I.T. Current Status są szczegółowe informacje o parametrach pracy całego procesora oraz pamięci. Tutaj nie możesz dokonywać żadnych zmian.
Advanced Frequency Settings (rys. 15) to karta kryjąca najciekawsze opcje stosowane podczas podkręcania.
Najważniejsza jest tu BCLK Frequency (MHz) (rys. 16) - wartość bazowa służąca do tworzenia częstotliwości pracy wszystkich komponentów przez odpowiednie mnożniki. Dla nowych procesorów Intela jej nominalna wielkość to 133 MHz.
Widoczna u góry opcja CPU Clock Ratio określa mnożnik procesora. Liczba ta pomnożona przez wartość bazową daje częstotliwość pracy układu.
W przykładzie z ilustracji mnożnik wynosi x22, co przy BCLK 133 MHz (rzeczywista wartość to 133,3 MHz) daje częstotliwość 2933 MHz.
Opcja QPI Clock Ratio określa mnożnik częstotliwości łącza QPI (w wypadku użytych komponentów jest to wewnętrzne łącze między dwoma układami umieszczonymi w jednej obudowie procesora).
System Memory Multiplier (SPD) to z kolei mnożnik pamięci - ustawienie go na wartość x10 daje częstotliwość pracy pamięci 1333 MHz - nominalną dla układów Intel Core i7 800.
W przypadku większości procesorów dla wszystkich mnożników ustalono graniczne najwyższe wartości, co oznacza, że podkręcanie przez ich zwiększenie ponad ustalony przez producenta pułap nie jest możliwe. Ograniczenie to omija się jednak, zwiększając częstotliwość bazową.
W tym miejscu są równiez opcje zmiany oddzielnie taktowanego łącza PCI Express (PCI Express Frequency (MHz)). Domyślna wartość w tym wypadku wynosi 100 MHz.
Dodatkowa karta Advanced CPU Core Features (rys. 17) daje dostęp do zaawansowanych opcji procesora - możesz włączyć lub wyłączyć różne sposoby oszczędzania energii czy też tryb turbo.
Tutaj też możesz określić liczbę czynnych rdzeni (rys. 18). Widoczne na zdjęciu ustawienia są optymalne dla właściwej pracy układu z jednym wyjątkiem - tryb turbo powinien być włączony (Enabled).
Parametry pracy pamięci RAM ustawia się na karcie Advanced Memory Settings (rys. 19).
U góry widać opcję System Memory Multiplier - to mnożnik częstotliwości pracy pamięci (rys. 20).
Performance Enhance określa sposób pracy pamięci - od łagodnego po agresywny. DRAM Timing Selectable pozwala ustawić metodę wyboru czasów dostępu - od automatycznego po ręczny (Auto, Quick, Expert).
Wybranie tego ostatniego daje dostęp do ręcznego ustawienia wszystkich timingów (karty Channel A/B Timing Settings) (rys. 21), ale wymaga to dużej wprawy i dogłębnej znajomości rzeczywistych możliwości używanych modułów RAM).
Napięcia komponentów ustawisz na karcie Advanced Voltage Settings (rys. 22).
Jeśli nie masz dużej wiedzy w tym zakresie, lepiej pozostaw ustawienia domyślne, czyli Auto lub Normal - zbyt wysokie napięcie może zniszczyć nawet cały komputer.
Jednakże podczas podkręcania zwiększanie ich wartości jest niezbędne do uzyskania dobrych wyników i stabilnej pracy systemu.
Nie obowiązuje tutaj zasada "im więcej, tym lepiej", lecz wymaga się żmudnego testowania działania komputera z wybranym napięciem i kombinacją jego wartości. Jednym słowem, jest to zajęcie dla najbardziej doświadczonych użytkowników, doskonale orientujących się w sposobie pracy komputera, mających ogromne doświadczenie i dużo czasu na eksperymenty. Producenci przyjmują różne sposoby zmiany napięcia: do wybranej wartości (np. z 1,2 do 1,35 V), lub o wybraną wartość (np.: 1,2 + 0,15 V ).
9. Specyficzne opcje procesorów AMD
Opisywany powyżej BIOS zawiera wiele opcji uniwersalnych, ale dotyczy płyty z podstawką LGA 1156, czyli do procesorów Intela. Opcje podkręcania na płytach do procesorów AMD różnią się dość znacznie, dlatego wymagają oddzielnego opisu.
Jako przykładowej płyty użyliśmy MSI 870A-G54. Opcje sterowania parametrami pracy podzespołów i podkręcanie MSI znajdziesz na karcie Cell Menu (rys. 23).
W tym wypadku zamiast BCLK mamy opcję Adjust CPU FSB Frequency (MHz) (rys. 24). Jej nazwa jest myląca - AMD już wiele lat temu zrezygnowało z magistrali FSB na płytach do procesorów. Tak więc mamy tutaj do czynienia z częstotliwością wyjściową (HTT) 200 MHz.
Na karcie Adjust CPU Ratio znajdziesz mnożnik rdzeni procesora, który w używanym przez nas Phenomie II X3 720 BE nie został zablokowany, co bardzo ułatwia podkręcanie.
Opcja Adjust CPU-NB Ratio to ustawienie mnożnika mostka północnego procesora - jego integralnej części, ale taktowanej niezależnie od rdzeni.
AMD Cool'n'Quiet - doskonała opcja oszczędzania energii. Podczas normalnej pracy komputera powinna być zawsze włączona.
Unlock CPU Core - odblokowywanie nieczynnych rdzeni procesora. Ze względu na wyjątkowość tej opcji i możliwości, jakie oferuje, poświęcimy jej wkrótce oddzielny, obszerny artykuł.
Sporo można zmodyfikować także w ustawieniach napięcia: napięcie rdzeni procesora (CPU Voltage) i jego mostka północnego (CPU-NB Voltage), łącza HT (HT Link Voltage) oraz oddzielnie mostka północnego (NB Voltage) i południowego (SB Voltage) płyty (rys. 26).
Podkręcaj ostrożnie!
Podkręcanie (overclocking) może wydawać się łatwym sposobem na zwiększanie wydajności komputera, ale jest bardzo ryzykowne - grozi m.in. całkowitym jego zniszczenia. Wprawdzie poszczególne podzespoły mają obecnie funkcje zabezpieczające, ale "zdolny" użytkownik na pewno znajdzie sposób na ich obejście. Jeśli już ktoś chce spróbować, powinien robić to bardzo rozsądnie, pamiętając, że nic nie zastąpi wprawy i doświadczenia. Warto też brać pod uwagę, że publikowane w Sieci wyniki osiągane przez overclockerów są całkowicie nie do uzyskania na przeciętnym komputerze w domowych warunkach.
BIOS też trzeba aktualizować!
BIOS płyty głównej powinien być często aktualizowany. Aktualizacje udostępniają producenci na swoich stronach. Obecnie jest to bardzo łatwe do przeprowadzenia pod kontrolą systemu operacyjnego. Ale uwaga! Przerwanie tego procesu np. wskutek braku zasilania może trwale uszkodzić płytę. Aby zlikwidować to ryzyko, podczas aktualizowania BIOS-u podłącz komputer do zasilacza awaryjnego (UPS). Nigdy nie korzystaj z nieautoryzowanych BIOS-ów domorosłych programistów - to najszybsza droga do unieruchomienia komputera.
Konfiguracja zapisu punktów przywracania w Windows 7 (04.11.2011 19:29) Zapis punktów przywracania to jeden ze sposobów zabezpieczenia się przed awarią systemu i oprogramowania. Warto wiedzieć, jak konfigurować zajmowane przez nie miejsce, usuwać stare kopie czy rejestrować własne. Dzięki temu nie stracisz na poziomie bezpieczeństwa, a zyskasz na przestrzeni na dysku.
CrossOver 9.1 - programy i gry z Windows na Mac OS X (29.07.2010 11:23) Code Weavers udostępniło nową wersję programu CrossOver, który umożliwia uruchamianie programów z systemu Windows na platformę Mac OS. W nowej wersji oznaczonej cyframi 9.1 poprawiono między innymi obsługę pakietu MS Office oraz kombajnu Windows Media Player 9.
AutoRuns 10.01 - prosta optymalizacja zasobów komputera (15.07.2010 13:49) AutoRuns 10.01 jest nieskomplikowaną aplikacją opracowaną przez Microsoft, która umożliwia łatwe przyspieszenie działania komputera, dzięki m.in. zoptymalizowaniu listy programów, uruchamianych wraz z systemem operacyjnym. AutoRuns jest prosty w obsłudze i nie sposób popełnić błąd, który doprowadzi do awarii komputera - każdą zmianę można cofnąć, jednak nie powinno być problemu, jeśli użytkownik będzie uważnie korzystał z możliwości narzędzia.
System Cleaner 5.91c - czyszczanie Windows (07.07.2010 09:34) W każdym systemie podczas pracy pozostają różne śmieci, niepotrzebne pliki, wpisy w rejestrze. Obciążają one niepotrzebnie Windows i spowalniają jego pracę. Zainstaluj System Cleaner i pozbądź się zbędnych danych.
Uxtheme Multi-patcher - usuń blokadę styli w Windows (29.06.2010 11:52) W internecie można znaleźć wiele skórek i tematów wizualnych do Windows. Aby korzystać bez problemu ze wszystkich trzeba zmodyfikować system za pomocą Uxtheme.
Adobe AIR - nowa wersja 2.0.2 dostępna do pobrania (11.06.2010 14:01) Ukazała się nowa wersja środowiska wykonawczego od Adobe, czyli AIR. Jest to technologia, która umożliwia korzystanie z wielu usług znanych dotychczas z zaawansowanych witryn internetowych, wprost z pulpitu komputera bez konieczności używania przeglądarki. Dodatkowo, pod AIR powstało wiele dedykowanych, zaawansowanych aplikacji, z których warto skorzystać.
Flash 10.1 - finalna wersja do pobrania (11.06.2010 09:12) Adobe udostępniło stabilną wersję wtyczki Flash Player 10.1, umożliwiającej przeglądanie sieciowych multimediów.
Backup4all Professional 4.4.207 - kopia zapasowa dla każdego (21.05.2010 12:59) Regularne zapisywanie kopii zapasowych gwarantuje bezpieczeństwo danych. Aby jednak nie tracić na to zadanie zbyt wiele czasu zautomatyzuj proces archiwizacji za pomocą Backup4all.
Total Recorder Pro 8.1 - nagraj rzeczy niemożliwe (19.05.2010 16:13) Jeżeli masz kłopot z zapisem dźwięku z jakiegoś źródła skorzystaj z wyspecjalizowanego narzędzia. Za pomocą Total Recorder Pro zarejestrujesz każdy strumień audio, który przepływa przez twoja kartę dźwiękową.