Znajomość opcji BIOS-u przydaje się nie tylko amatorom przetaktowywania. Gdy sa właściwie ustawione, komputer pracuje stabilniej, wydajniej, sprawia mniej problemów, a nawet zużywa mniej prądu i mniej hałasuje. Przedstawiamy najważniejsze oraz mniej znane opcje BIOS-u i wskazujemy ich optymalne lub zalecanie ustawienia.
PC World — Większość producentów stosuje własne sposoby rozmieszczenia poszczególnych opcji BIOS-u i ich ustawienia. Na potrzeby naszego poradnika wykorzystaliśmy płytę Gigabyte GA-P55A-UD6, która dysponuje bardzo rozbudowanym, przejrzyście zaprojektowanym BIOS-em z dużą liczbą opcji i szerokimi zakresami ustawień oraz wieloma informacjami dodatkowymi. Oczywiście wszystkie poniższe porady da się bez problemu zastosować w BIOS-ach innych producentów, mogą wystąpić tylko pewne różnice w nazewnictwie, rozmieszczeniu i zakresach ustawień opcji.
1. Wejście do BIOS-u
Przede wszystkim trzeba znaleźć sposób na dostanie się do BIOS-u. Po włączeniu komputer wyświetla obraz powitalny. Mogą to być takie informacje, jak na rys. 1 lub też logo przygotowane przez firmę. Jeśli w tym czasie wciśniesz klawisz Pause, będziesz mógł zapoznać się z wyświetlonymi komunikatami. W tej chwili najistotniejsze będą widoczne zdjęciu u dołu. Widać, że w wypadku tej płyty głównej dostaniesz się do BIOS-u po naciśnięciu klawisza [Del] (<DEL> :BIOS Setup). Jest to typowe dla ogromnej większości płyt, choć zdarzają się wyjątki. W niektórych modelach dostęp do BIOS-u otwierają klawisze [F1], [F2] bądź [F10].
2. Ustawienia czasu i rozpoznanie napędów
Opcje są zazwyczaj podzielone na logiczne grupy (karty) w zależności od przeznaczenia (rys. 2). Kładziemy nacisk na słowo "zazwyczaj", wciąż bowiem zdarzają się BIOS-y rażące bałaganem i brakiem logiki. Jednakże w wypadku płyty Gigabyte porządek jest wzorowy.
Czas, datę oraz dostępność kanałów do napędów ustawiamy na karcie Standard CMOS Features (rys. 3). Dla każdego kanału (IDE Channel) masz do wyboru trzy opcje (wybiera się je z rozwijanego menu po prawej, między nawiasami kwadratowymi []): Auto, Manual, None. Początkowo wszędzie powinno być ustawione Auto. Po włączeniu komputera podłączone napędy zostaną rozpoznane automatycznie. Jeśli chcesz przyspieszyć start maszyny, to w następnej kolejności wszystkie niewykorzystanie kanały ustaw na None.
W efekcie startujący komputer zajmie się wyłącznie podłączonymi napędami i nie będzie tracił czasu na wykrywanie kolejnych.
Na samym dole widać opcję Drive A, oznaczającą stację dyskietek. Prawdopodobnie nie masz jej w swoim komputerze (te napędy zostały zastąpione pamięciami USB), więc również tutaj ustaw opcję None.
3. Bootowanie, czyli uruchamianie komputera
Bootowaniem, czyli podstawowym startem komputera (jeszcze przed załadowaniem systemu operacyjnego), zawiadują opcje z karty Advanced BIOS Features (rys. 4).
Jeżeli w komputerze masz zainstalowane dwa lub więcej dysków, wówczas dzięki opcji Hard Disk Boot Priority wskażesz, na którym z nich w pierwszej kolejności ma być poszukiwany system operacyjny.
Opcja Quick Boot wyłącza szczegółowe testy sprzętowe podczas startu komputera. Jeśli tylko nie masz z nim żadnych kłopotów, powinna być uaktywniona.
Trzy kolejne opcje - First Boot Device, Second Boot Device i Third Boot Device - pozwalają ustalić, z jakiego typu napędów w pierwszej kolejności ma być podjęta próba ładowania systemu operacyjnego. Jeśli jest on zainstalowany na twardym dysku, w pierwszej z nich ustaw wartość Hard Disk (rys. 5). Podczas ładowania systemu z napędu optycznego wybierasz oczywiście opcję CDROM. Taka sama jest funkcja klawisza F12, ale jego wciśnięcie podczas startu powoduje tylko jednorazowe uruchomienie komputera z napędu optycznego, natomiast w BIOS-ie ustawiasz taki sposób bootowania na stałe (aż do zmiany).
Pozostałe ważne opcje z tej karty:
HDD S.M.A.R.T. Capability - włącza testy twardego dysku (jeśli nie sprawia problemów, ustaw ją na Disabled).
Limit CPUID Max. to 3 - umożliwia zidentyfikowanie procesora przez system. Opcja ta powinna być nieaktywna w systemach od Windows 2000 w górę, a więc praktycznie we wszystkich nowych komputerach.
No-Execute Memory Protect - zabezpiecza przed atakami przepełnienia bufora pamięci.
Delay for HDD (Secs) - pozwala BIOS-owi na prawidłowe rozpoznanie starego, wolno działającego twardego dysku. W wypadku wszystkich nowych dysków należy ustawić 0.
Backup BIOS Image to HDD - tworzy na twardym dysku kopię BIOS-u, z której można skorzystać, gdy BIOS na płycie ulegnie uszkodzeniu.
Full Screen LOGO Show - decyduje o wyświetleniu kolorowego obrazu powitalnego (warto ustawić na Disabled).
Init Display First - wskazuje, w którym gnieździe komputer ma w pierwszej kolejności szukać karty graficznej (lub czy ma korzystać ze zintegrowanego układu graficznego). Właściwe jej ustawienie to kolejne przyspieszenie startu komputera.
S.M.A.R.T., czyli skuteczna ochrona danych
Wszystkie współczesne płyty główne umożliwiają korzystanie z technologii S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology). Jest to system monitorowania i powiadamiania o błędach twardego dysku. Po jego uaktywnieniu twardy dysk na bieżąco sprawdza swój stan. Pozwala to wykryć nieprawidłowości w jego działaniu, a dzięki temu przewidieć awarię i uchronić się przed utratą danych. System sprawdza: temperaturę dysku, sumaryczny czas pracy, liczbę naprawionych błędów ECC, liczbę błędów transmisji, liczbę błędów operacji, liczbę cykli start/stop.
S.M.A.R.T. ma zdefiniowane określone parametry, których przekroczenie uważane jest za krytyczne.
Poza testami w czasie rzeczywistym S.M.A.R.T. może też wykonywać szereg testów w okresach, gdy dysk nie realizuje żadnych poleceń lub operacji. Test podstawowy to Immediate Offline Test. Short Self Test - wykrywa większość problemów, ale trwa nieco dłużej niż offline (około 10 sekund). Extended Self Test to z kolei długi test wykrywający wszystkie problemy, jakie może zdiagnozować S.M.A.R.T. Jest jeszcze tryb Conveyance Self Test - wykrywający uszkodzenia powstałe w czasie transportu.
Konfiguracja zapisu punktów przywracania w Windows 7 (04.11.2011 19:29) Zapis punktów przywracania to jeden ze sposobów zabezpieczenia się przed awarią systemu i oprogramowania. Warto wiedzieć, jak konfigurować zajmowane przez nie miejsce, usuwać stare kopie czy rejestrować własne. Dzięki temu nie stracisz na poziomie bezpieczeństwa, a zyskasz na przestrzeni na dysku.
CrossOver 9.1 - programy i gry z Windows na Mac OS X (29.07.2010 11:23) Code Weavers udostępniło nową wersję programu CrossOver, który umożliwia uruchamianie programów z systemu Windows na platformę Mac OS. W nowej wersji oznaczonej cyframi 9.1 poprawiono między innymi obsługę pakietu MS Office oraz kombajnu Windows Media Player 9.
AutoRuns 10.01 - prosta optymalizacja zasobów komputera (15.07.2010 13:49) AutoRuns 10.01 jest nieskomplikowaną aplikacją opracowaną przez Microsoft, która umożliwia łatwe przyspieszenie działania komputera, dzięki m.in. zoptymalizowaniu listy programów, uruchamianych wraz z systemem operacyjnym. AutoRuns jest prosty w obsłudze i nie sposób popełnić błąd, który doprowadzi do awarii komputera - każdą zmianę można cofnąć, jednak nie powinno być problemu, jeśli użytkownik będzie uważnie korzystał z możliwości narzędzia.
System Cleaner 5.91c - czyszczanie Windows (07.07.2010 09:34) W każdym systemie podczas pracy pozostają różne śmieci, niepotrzebne pliki, wpisy w rejestrze. Obciążają one niepotrzebnie Windows i spowalniają jego pracę. Zainstaluj System Cleaner i pozbądź się zbędnych danych.
Uxtheme Multi-patcher - usuń blokadę styli w Windows (29.06.2010 11:52) W internecie można znaleźć wiele skórek i tematów wizualnych do Windows. Aby korzystać bez problemu ze wszystkich trzeba zmodyfikować system za pomocą Uxtheme.
Adobe AIR - nowa wersja 2.0.2 dostępna do pobrania (11.06.2010 14:01) Ukazała się nowa wersja środowiska wykonawczego od Adobe, czyli AIR. Jest to technologia, która umożliwia korzystanie z wielu usług znanych dotychczas z zaawansowanych witryn internetowych, wprost z pulpitu komputera bez konieczności używania przeglądarki. Dodatkowo, pod AIR powstało wiele dedykowanych, zaawansowanych aplikacji, z których warto skorzystać.
Flash 10.1 - finalna wersja do pobrania (11.06.2010 09:12) Adobe udostępniło stabilną wersję wtyczki Flash Player 10.1, umożliwiającej przeglądanie sieciowych multimediów.
Backup4all Professional 4.4.207 - kopia zapasowa dla każdego (21.05.2010 12:59) Regularne zapisywanie kopii zapasowych gwarantuje bezpieczeństwo danych. Aby jednak nie tracić na to zadanie zbyt wiele czasu zautomatyzuj proces archiwizacji za pomocą Backup4all.
Total Recorder Pro 8.1 - nagraj rzeczy niemożliwe (19.05.2010 16:13) Jeżeli masz kłopot z zapisem dźwięku z jakiegoś źródła skorzystaj z wyspecjalizowanego narzędzia. Za pomocą Total Recorder Pro zarejestrujesz każdy strumień audio, który przepływa przez twoja kartę dźwiękową.
Nowe wydanie
Konfiguracja zapisu punktów przywracania w Windows 7 (04.11.2011 19:29)
© Copyright 2012 International Data Group Poland S.A.
wydrukuj
wyślij znajomemu
skomentuj
