Nie wystarczy rzut oka na specyfikację komputera, aby obliczyć jego wydajność. Informacja o procesorze i karcie graficznej pozwoli na określenie jedynie ogólnej szybkości pracy. Ze względu na różnorodny wpływ wielu czynników jedynym sposobem dokładnego zmierzenia wydajności jest poddanie komputera możliwie standardowym i obiektywnym procedurom testowym.

Często słyszy się, że nie ma całkowicie obiektywnych programów testowych, bo jeden jest optymalizowany "pod" procesory Intela, a inny "pod" karty NVIDII. Jest jednak grupa programów testowych - co istotne, w większości bezpłatnych do użytku domowego - którym można zaufać. Dobre przykłady to PCMark05, 3DMark06 czy SiSoftware Sandra w najnowszej wersji. Coraz więcej benchmarków imituje rzeczywiste wykorzystanie komputera, m.in. SYSMark lub ostatnio używany przez nas PC WorldBench. To rozbudowane kombajny, symulujące sposób pracy typowego użytkownika z wykorzystaniem popularnych komercyjnych aplikacji, takich jak programy biurowe (pakiet Microsoft Office) czy aplikacje multimedialne i internetowe (Firefox, Windows Media Encoder). Specjalnie przygotowane skrypty wykonują wiele operacji, m.in. uruchamiają kilka programów jednocześnie czy importują obiekty z aplikacji do aplikacji. Z tego względu do benchmarków wspomnianego typu przykładamy największą wagę. Niestety, i SYSMark, i PC WorldBench są płatne, dlatego niewiele osób będzie na nie stać. Kolejną ich wadą jest złożoność (zaawansowane skrypty), co powoduje, że testy często się zatrzymują. Ponadto nawet w najnowszych wersjach nie działają w polskich edycjach systemów, dlatego komputery i procesory sprawdzaliśmy w edycji angielskiej. Bezpłatną alternatywą jest PCMark05, jeden z najczęściej używanych testów, cieszący się renomą od wielu lat. Całkowicie odmienna SiSoftware Sandra zalicza się do grupy kombajnów diagnostyczno-testowych, analizujących konfigurację i mierzących jej wydajność, jak również przydatnych do sprawdzania stabilności działania komputera.

Jak szybki jest twój komputer?

Podaj wyniki własnej konfiguracji na stronie testuj.pcworld.pl

Powiem ci, co masz

SiSoftware Sandra doskonale nadaje się do porównywania wydajności newralgicznych podzespołów z przykładowymi konfiguracjami. Kolejną grupą przydatnych narzędzi są programy analizujące konfigurację, które podają dokładną informację o poszczególnych podzespołach. Pozwalają z dużym prawdopodobieństwem określić np. rodzaj zainstalowanego procesora, charakterystykę pamięci i chipsetu, funkcje i rozszerzenia obsługiwane przez dany procesor, jego taktowanie (to zainteresuje zwłaszcza osoby lubiące tzw. podkręcanie). Są szczególnie przydatne, gdy zaglądanie do wnętrza maszyny grozi utratą gwarancji. Do naszych ulubionych programów z tej grupy zalicza się Everest. Wyróżniają go przede wszystkim przejrzysty polski interfejs użytkownika, który pozwala błyskawicznie dotrzeć do potrzebnych informacji, oraz wygodne kreatory raportów, umożliwiające zapisanie przeanalizowanej konfiguracji choćby w pliku HTML. Niestety, najnowsze edycje tego programu (od wersji 2.2) dostępne są tylko w wersji trial, co znacznie ogranicza jego zastosowanie (działa tylko 30 dni, a w niektórych pozycjach raportów brakuje informacji).

Warte uwagi są również wyspecjalizowane programy identyfikujące tylko określony element komputera lub grupę elementów. Do najlepszych w tej kategorii zalicza się niewielki CPU-Z. Potrafi zwykle bezbłędnie zidentyfikować procesor, pamięć pierwszego oraz drugiego poziomu, a nawet płytę główną. Podobnych aplikacji jest więcej, np. CrystalCPUID, i co istotne, w znaczącej większości są one regularnie aktualizowane i bezpłatne.

Permanentna inwigilacja

Kolejną grupą przydatnych narzędzi są wszelkiego typu aplikacje na bieżąco podające informacje o działaniu poszczególnych podzespołów, m.in. stopień wykorzystania procesora, wielkość pliku wymiany czy też dostępną przestrzeń pamięci systemowej. Pozwala to zorientować się, co jest przyczyną nagłego spowolnienia pracy komputera lub jego częstych restartów. Warto również skorzystać z narzędzi zainstalowanych w systemie, np. rozbudowanego monitora zasobów w Windows Viście, który przyda się nawet zaawansowanym użytkownikom.

PCMark05

SiSoftware Sandra mierzy wydajność wielu różnych elementów, począwszy od procesora, a skończywszy na łączu internetowym. Licencja bezpłatny do użytku domowego
Wymagania system Microsoft Windows
Informacje www.futuremark.com
Zastosowanie mierzy ogólną wydajność komputera, a po zarejestrowaniu również poszczególnych podzespołów

Podstawowe narzędzie każdego użytkownika komputera udostępnia informacje o systemie, a internautom daje możliwość porównania uzyskanych wyników. Wersja do użytku domowego pozwala na zmierzenie ogólnej wydajności komputera, symulując jego użycie w typowych zastosowaniach (bada m.in. prędkość dostępu dysku do danych, kodowanie wideo, kompresję audio, wydajność w grafice 2D i 3D, tempo tworzenia strony WWW, szyfrowania i deszyfrowania danych). Po zarejestrowaniu można wybrać testy mierzące wydajność procesora (kompresja i dekompresja danych, kodowanie audio, obróbka plików graficznych), pamięci, karty graficznej (podsystemu graficznego peceta w grafice 2D i 3D, jednostek pixel i vertex shader oraz odtwarzania filmów wideo) i twardego dysku (prędkość uruchamiania systemu, szybkość wgrywania aplikacji, zapis plików oraz skanowanie antywirusowe). PCMark05 w wersji 1.2 działa również w Windows Viście.

Po zarejestrowaniu możesz ponadto decydować, ile razy mają być wykonane poszczególne testy, a także tworzyć ich zestawy. Po każdym sprawdzianie można przejrzeć jego wyniki oraz zapisać je w pliku Worda lub Excela.