Nagrywanie płyt nie kończy się na włożeniu płyty do napędu, wybraniu zasobów i kliknięciu przycisku Zapisz. Aby wypalać optymalnie, warto znać określone definicje i parametry.

Tryby zapisu

Najczęściej stosowany tryb zapisu to Disk At Once Zapis na płycie odbywa się w jednym z kilku trybów. Pierwsze nagrywarki zapewniały jedynie tryb TAO (Track At Once), w którym laser zapisujący dane na nośniku był wyłączany między poszczególnymi ścieżkami. Obecne modele obsługują znacznie więcej trybów nagrywania.

Na szczególną uwagę zasługuje DAO (Disk At Once), ponieważ umożliwia nagranie za jednym zamachem całej płyty, począwszy od obszaru startowego przez dane po obszar końcowy. Tryb ten zaleca się stosować podczas nagrywania wszelkiego rodzaju kompilacji z wyjątkiem płyt wielosesyjnych (w tym przypadku wkracza do akcji tryb SAO, Session At Once). DAO łączy się z koniecznością zamknięcia nośnika do dalszego zapisu, więc uniemożliwia dogrywanie danych w późniejszych sesjach. Niekiedy Disk At Once jest wręcz wymagany - np. podczas nadpalania nośników lub nagrywania płyt z materiałem wideo. Walory omawianego trybu docenisz przede wszystkim podczas nagrywania płyt CD Audio. Dzięki niemu unikniesz irytujących przerw między utworami, których nie da się uniknąć, stosując Track At Once. W tym trybie laser jest wyłączany po zapisaniu każdej ścieżki, a spowodowane tym pauzy dają się we znaki przede wszystkim na albumach koncertowych czy z muzyką instrumentalną.

Niektóre programy proponują testową symulację zapisu Chcąc utworzyć idealną kopię oryginału, powinieneś korzystać z trybu RAW DAO, czyli podrzędnego trybu przedstawionego powyżej Disk At Once. Umożliwia on wierne duplikowanie nośników, bo uwzględnia uszkodzone sektory i dane subkanałowe (dodatkowe informacje umieszczane obok właściwych danych, niewidoczne podczas zwykłego odczytu).

Oprócz konwencjonalnego wypalania wiele napędów oferuje możliwość korzystania z nich niczym ze stacji dyskietek. Wymagany jest do tego specjalny sterownik, a zapis odbywa się w tzw. trybie pakietowym. Rozróżnia on dwa standardy. W Packet Writing dane są nagrywane przyrostosowo w blokach po 64 KB. Dane zapisuje się z poziomu dowolnej aplikacji. Jedyne wymaganie to zainstalowany sterownik UDF (Universal Disk Format). Sterowniki tego rodzaju wchodzą w skład niektórych pakietów nagrywających - np. w Nero Burning ROM (wersja demonstracyjna dostępna pod adresem www.nero.com ) jest to sterownik InCD. Przed rozpoczęciem zapisu należy sformatować nośnik.

Usprawnieniem trybu Packet Writing jest standard Mount Rainier (CD-MRW). W tym przypadku nagrywarka może samodzielnie blokować przed zapisem uszkodzone sektory nośnika. To szybsze i bezpieczniejsze rozwiązanie od UDF, gdzie powyższe czynności są wykonywane metodą software'ową. Dzięki temu, że napędy obsługujące Mount Rainier zapisują dane w sektorach o rozmiarze 2 KB, na nośniku marnuje się mniej miejsca niż w standardzie Packet Writing (tu najmniejsza jednostka alokacyjna wynosi aż 64 KB). Przed nagraniem nie trzeba formatować nośnika, bo czynność ta jest przeprowadzana w tle. Również Mount Rainier wymaga sterownika UDF. Musi on obsługiwać CD-MRW (np. InCD obsługuje w wersji 3.0 lub nowszej). Odczyt płyty zapisanej w tym formacie jest możliwy nawet w napędach, które nie są wyposażone w obsługę CD-MRW, jednak jest potrzebny do tego specjalny program przemapowujący (powinien być udostępniony przez producenta sterownika zapisu pakietowego).


System plików

Podstawowe parametry systemu plików na nośniku zawierającym dane ustala standard ISO 9660. Wyróżnia się trzy poziomy standardu. Decydując się na nagranie płyty w formacie ISO 9660 Level 1, uzyskasz maksymalną kompatybilność (będzie można z niej korzystać nawet w środowiskach MS-DOS i Windows 3.x), lecz będziesz musiał godzić się z licznymi ograniczeniami. Nazwy plików mogą się tu składać maksymalnie z ośmiu znaków, zaś rozszerzenia co najwyżej z trzech. W nazwach mogą występować wyłącznie wielkie litery, cyfry i podkreślenie. Drzewa katalogów nie mogą przekraczać 8 stopni zagnieżdżenia. ISO 9660 Level 2 dopuszcza do 31 znaków w nazwach plików, zaś Level 3 znosi ograniczenie długości nazwy. Ponadto można wybrać standard Joliet - rozszerzenie systemu plików opracowane przez Microsoft, które pozwala obsługiwać długie nazwy plików (do 64 znaków). Oprócz tego w niektórych programach nagrywających można ustawić zestaw znaków używanych w nazwach plików. Największą kompatybilność zapewnia zestaw ISO 9660 (wielkie litery, cyfry i podkreślenie), zaś największą swobodę zestaw ASCII (wielkie i małe litery łącznie z polskimi, cyfry i znaki specjalne).


Płyty Audio CD i mieszane

Płyty z mieszaną zawartością, czyli z danymi i muzyką na jednym krążku, występują w dwóch wariantach. Leciwy standard Mixed Mode umieszcza ścieżkę danych na początku nośnika, po niej zaś następują ścieżki dźwiękowe. Wiąże się to z kłopotami w starszych (stacjonarnych bądź przenośnych) odtwarzaczach płyt kompaktowych, które nie wykrywają materiału audio "ukrytego" za obszarem danych. Problem ten rozwiązuje standard CD EXTRA. Tu płytę nagrywa się w dwóch sesjach - pierwsza składa się ze ścieżek dźwiękowych, w drugiej zaś mieszczą się dane.

W kontekście płyt Audio CD warto wspomnieć o standardzie CD TEXT. Dzięki niemu możesz opatrywać ścieżki dźwiękowe dodatkowymi informacjami, takimi jak tytuł albumu, tytuły utworów i wykonawcy. Będą ukazywały się na wyświetlaczu odtwarzacza, jeśli obsługuje ten standard. Wspomniane informacje są zapisywane jako dane subkanałowe, więc krążki nagrane z użyciem CD TEXT są akceptowane nawet w starszych odtwarzaczach płyt kompaktowych.


Prędkości i strefy zapisu

Wiele nagrywarek dostępnych obecnie na rynku stosuje zapis metodą Z-CLV (Zone Constant Linear Velocity). Oznacza to, że dzieli nośnik na określone strefy stałej prędkości zapisu, przyspieszając etapami podczas przechodzenia do następnej strefy. W wyniku tego niektóre napędy przenośne bądź samochodowe wyposażone w mechanizm przeciwwstrząsowy (muszą szybciej odczytywać zawartość płyty, aby odtwarzać muzykę nawet podczas zagubienia ścieżki przez laser) mogą mieć problemy z odczytywaniem płyt. Aby temu zapobiec, zredukuj prędkość nagrywania - nawet do poziomu 8x lub 16x.

Przepalanie płyt

By upchnąć więcej danych na płycie CD, można skorzystać z funkcji Overburning. Dodatkowe miejsce uzyskuje się poprzez przesunięcie i skrócenie czasu Lead-Out (zapisu końcowego). Funkcja Overburning musi być obsługiwana przez twą nagrywarkę. Podobnie program, z którego korzystasz, musi oferować odpowiednią opcję. Overburning jest możliwy do wykonania jedynie przy trybie zapisu Disk At Once.

Buffer Under Run

Jeśli dane wypalane są szybciej niż trwa ich wczytywanie do pamięci, ciągłość nagrywania jest zagrożona. W takiej sytuacji aktywuje się funkcja ochronna: Buffer Under Run, w którą wyposażone są współczesne nagrywaki. Uaktywnienie tej funkcji nie ma negatywnego wpływu na zapisywane dane, jednak w przypadku płytek z muzyką w miejscach gdzie aktywowało się Buffer Under Run najczęściej słychać będzie szumy.